De snijbloemen die in Zwitserland worden verkocht, komen uit drie grote bronnen: Zwitserse teelt (vooral in kassen en in de zomer in de open lucht), Europese teelt en import van verder weg, met name uit Oost-Afrika (Kenia, Ethiopië) en Zuid-Amerika (Colombia, Ecuador). Een groot deel van de internationale handel loopt via Nederland, met de bloemenveiling in Aalsmeer als bekendste knooppunt. Hieronder lees je hoe die reis verloopt, wat het betekent voor versheid en duurzaamheid, en hoe je bewuster kiest.
Goed om te weten: we geven hier bewust geen marktaandelen of importcijfers. Die veranderen van jaar tot jaar en zijn niet altijd betrouwbaar te vergelijken. Dit artikel geeft een kwalitatief beeld.
De reis van een snijbloem
Een roos die in Genève of Zürich in een vaas staat, heeft vaak een lange weg afgelegd:
- Teelt: in een kas in Zwitserland of Nederland, of op een kwekerij in de hooglanden van Kenia of de Andes.
- Oogst en koeling: de bloemen worden in knop geoogst en direct gekoeld.
- Transport: per vrachtwagen binnen Europa, per vliegtuig vanuit Afrika of Zuid-Amerika.
- Handel: via een veiling, een groothandel of rechtstreeks van de teler.
- Groothandel in Zwitserland: bloemen worden verdeeld over bloemisten en winkels.
- Bloemist: de stelen worden bijgesneden, verzorgd en tot een boeket gebonden.
- Bezorging: per koerier, via een netwerk of in een doos per post.
Tijdens die hele keten is koeling cruciaal: hoe beter de koude keten, hoe langer het boeket thuis mooi blijft.
Nederland: het knooppunt van de bloemenhandel
Voor Nederlandse en Belgische lezers is het een bekend verhaal: Nederland is al heel lang het centrum van de internationale bloemenhandel. Dat heeft verschillende redenen:
- een lange teelttraditie, van tulpen tot rozen in hoogtechnologische kassen;
- de veilingen, waar vraag en aanbod uit de hele wereld samenkomen, met Aalsmeer als bekendste locatie;
- een sterke logistiek met Schiphol, havens en een dicht wegennet naar heel Europa;
- veel kennis en innovatie in veredeling, teelt en koeling.
Bloemen uit Afrika, Zuid-Amerika en andere landen worden vaak eerst naar Nederland gebracht, daar verhandeld en dan per vrachtwagen verder Europa in gestuurd, ook naar Zwitserland. Een deel van de handel gaat tegenwoordig ook rechtstreeks van teler naar groothandel, zonder fysiek langs de veiling te komen.
Hoe werkt een bloemenveiling?
Op een bloemenveiling worden bloemen traditioneel verkocht via de “klok”: de prijs begint hoog en daalt, en de eerste koper die drukt, koopt. Tegenwoordig gebeurt dat grotendeels digitaal, zodat kopers ook op afstand kunnen meebieden. Zo kan een Zwitserse groothandelaar bloemen kopen zonder zelf in Nederland te zijn.
Oost-Afrika: rozen uit de hooglanden
Een belangrijk deel van de rozen die in Europa worden verkocht, komt uit Oost-Afrika, vooral uit Kenia en Ethiopië. Waarom daar?
- Hoogte en klimaat: op de hoogvlaktes is het het hele jaar door zonnig en gematigd, zonder strenge winter.
- Geen verwarmde kassen nodig: dat scheelt veel energie ten opzichte van verwarmde teelt in Noord-Europa in de winter.
- Lange stelen en grote knoppen door het licht en de koele nachten.
De keerzijde: de bloemen worden per vliegtuig vervoerd, en de teelt roept vragen op over waterverbruik en arbeidsomstandigheden. Keurmerken zoals Fairtrade (in Zwitserland bekend als Fairtrade Max Havelaar) richten zich op betere omstandigheden voor de arbeiders.
Zuid-Amerika: rozen en anjers uit de Andes
Ook Colombia en Ecuador zijn grote bloemenexporteurs. In de Andes, op grote hoogte en dicht bij de evenaar, zijn de omstandigheden vergelijkbaar met die in Oost-Afrika: veel licht, gematigde temperaturen en het hele jaar door teelt.
- Ecuador staat bekend om rozen met grote, kleurrijke knoppen.
- Colombia is sterk in onder meer anjers, chrysanten en rozen.
Ook hier gaat het transport per vliegtuig, en ook hier spelen vragen over duurzaamheid en arbeidsomstandigheden.
Bloemen uit Zwitserland zelf
In Zwitserland worden ook bloemen geteeld, maar op kleinere schaal. Grofweg:
| Seizoen | Zwitserse teelt |
|---|---|
| Winter | Vooral uit kassen (verwarmd) en bolgewassen |
| Voorjaar | Tulpen, narcissen, ranonkels, eerste kasbloemen |
| Zomer | Veel bloemen in de open lucht: zonnebloemen, dahlia’s, pioenrozen, zomerbloemen |
| Herfst | Dahlia’s, asters, chrysanten |
Sommige aanbieders kiezen uitdrukkelijk voor lokale bloemen en vermelden dat op hun site. Veel andere bloemisten publiceren geen informatie over de herkomst van hun bloemen. Wil je het weten, vraag het dan gewoon.
Welke bloemen per seizoen op hun mooist zijn, lees je in ons overzicht van seizoensbloemen in Zwitserland.
Andere Europese teeltlanden
Naast Nederland en Zwitserland komen ook bloemen uit andere Europese landen, bijvoorbeeld uit Italië (onder meer mimosa en ranonkels uit Ligurië), Frankrijk en Duitsland. In de zomer zijn er meer Europese bloemen beschikbaar; in de winter neemt het aandeel van verre import toe.
Lokaal = altijd duurzamer?
Niet per se. De ecologische voetafdruk van een bloem hangt af van meerdere factoren:
| Factor | Wat speelt mee |
|---|---|
| Transport | Vliegtuig weegt zwaar; vrachtwagen binnen Europa minder |
| Teelt | Verwarmde en verlichte kassen in de winter kosten veel energie |
| Seizoen | Bloemen in hun natuurlijke seizoen zijn meestal het zuinigst |
| Water en bestrijdingsmiddelen | Verschilt sterk per teler |
| Sociale omstandigheden | Keurmerken kunnen helpen |
Een roos uit een verwarmde Europese kas in januari kan daardoor soms een grotere voetafdruk hebben dan een roos uit Kenia, ondanks de vlucht. De duurzaamste keuze is meestal: lokale bloemen in hun eigen seizoen. Meer hierover lees je in ons artikel over duurzame bloemen in Zwitserland.
Wat betekent dit voor de versheid?
Hoe langer een bloem onderweg is, hoe belangrijker de koude keten. Toch zegt herkomst alleen niet alles: een goed gekoelde roos uit Kenia kan thuis langer meegaan dan een slecht bewaarde lokale bloem. Wat wel helpt:
- Een bloemist die het boeket op de dag van bezorging bindt, zodat de bloemen niet nog extra dagen in een doos zitten.
- Bloemen in knop, die thuis nog opengaan.
- Goede verzorging thuis: schoon water, schuin snijden, koel zetten. Zie boeket langer vers houden.
Zo kies je bewuster
- Kies seizoensbloemen: vraag om een seizoensboeket.
- Vraag naar de herkomst: een goede bloemist weet waar zijn bloemen vandaan komen.
- Let op keurmerken bij geïmporteerde bloemen, zoals Fairtrade.
- Overweeg lokale aanbieders of een abonnement met lokale bloemen. Zie onze gids over een bloemenabonnement in Zwitserland.
- Overweeg alternatieven: een plant of droogbloemen gaan langer mee. Zie droogbloemen: houdbaarheid en verzorging.
En wil je weten wat de bloemen in je boeket betekenen, kijk dan in ons woordenboek van de bloementaal.
Snijbloemen per seizoen: wat koop je wanneer?
Weten welke bloemen wanneer op hun mooist zijn, helpt bij het kiezen van een duurzamer en verser boeket.
| Seizoen | Vaak lokaal of uit Europa | Vaker van ver |
|---|---|---|
| Winter | Amaryllis, tulpen uit de kas, hulst en groen | Rozen, anjers |
| Voorjaar | Tulpen, narcissen, ranonkels, anemonen, mimosa uit Zuid-Europa | Rozen |
| Zomer | Pioenrozen, zonnebloemen, dahlia’s, ridderspoor, zomerbloemen | Minder nodig |
| Herfst | Dahlia’s, asters, chrysanten, hortensia’s | Rozen |
Dit is een grove indeling; het aanbod verschilt per jaar en per teler.
Wat vertelt een bloemist over herkomst?
Bloemisten gaan heel verschillend om met informatie over de herkomst. Sommigen vermelden uitdrukkelijk dat ze met lokale of Europese bloemen werken, anderen zeggen er niets over. Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is: veel bloemisten kopen dagelijks bij een groothandel die bloemen uit verschillende landen aanbiedt, en de samenstelling wisselt met het seizoen.
Als je het belangrijk vindt, kun je deze vragen stellen:
- Werkt u met seizoensbloemen?
- Waar komen de rozen vandaan op dit moment van het jaar?
- Heeft u bloemen met een keurmerk?
- Werkt u met lokale telers in de zomer?
De Nederlandse connectie
Voor Nederlandse en Belgische lezers is het een grappige gedachte: de kans is groot dat een boeket dat je naar Zwitserland stuurt, onderweg langs Nederland is gekomen. De bloemenhandel is een echt Europees netwerk, en Nederland staat daarin centraal.
Conclusie
De snijbloemen in Zwitserland komen uit de hele wereld: uit Zwitserse kassen en velden, uit Europese teeltlanden en van ver, vooral uit Oost-Afrika en Zuid-Amerika. Nederland, met Aalsmeer als bekendste veilinglocatie, is het knooppunt waar een groot deel van die handel samenkomt. Wie bewust wil kiezen, kiest seizoensbloemen, vraagt naar de herkomst en let op keurmerken.
Veelgestelde vragen
Waar komen de meeste snijbloemen in Zwitserland vandaan?
Een groot deel van de snijbloemen in Zwitserland wordt geïmporteerd, en veel daarvan passeert de Nederlandse bloemenhandel. Daarnaast is er Zwitserse teelt, vooral in kassen en in de zomer ook in de open lucht.
Waarom speelt Nederland zo'n grote rol in de bloemenhandel?
Nederland is al lang het knooppunt van de internationale bloemenhandel. Bij de bloemenveiling in Aalsmeer en andere veilinglocaties komen bloemen uit de hele wereld samen en worden ze doorverkocht naar heel Europa, ook naar Zwitserland.
Waarom komen rozen vaak uit Afrika?
In de hooglanden van onder meer Kenia en Ethiopië zorgen het klimaat en de hoogte voor veel zon en gematigde temperaturen, gunstig voor rozenteelt het hele jaar door. De bloemen worden per vliegtuig naar Europa vervoerd.
Zijn Zwitserse bloemen duurzamer?
Niet automatisch. Lokale bloemen hebben een korte reis, maar verwarmde kassen in de winter kosten veel energie. Lokale seizoensbloemen in hun natuurlijke seizoen zijn meestal de duurzaamste keuze.
Hoe weet ik waar mijn boeket vandaan komt?
Vraag het aan de bloemist. Sommige bloemisten communiceren over de herkomst of werken met lokale telers; anderen publiceren er geen informatie over. Een keurmerk zoals Fairtrade kan bij geïmporteerde bloemen een aanwijzing geven.